UCALL Congres: Het Recht van de Risicomaatschappij

Op 9 en 10 april 2015 houdt Ucall zijn eerste congres onder de titel:

 “Het Recht van de Risicomaatschappij”

In 2016 is het dertig jaar geleden dat Ulrich Beck zijn Risikogesellschaft. publiceerde.[1] De essentie van het boek is dat de huidige samenleving geconfronteerd wordt met de neveneffecten van de successen van indus­trialisering en individualisering. De confrontatie met deze neveneffecten is zichtbaar in onder meer de (sociale) consequenties van de milieuproblematiek en klimaatverandering, inkomensongelijkheid, industrië­le bedrijvigheid en lineaire economische groei, de toenemende nadruk op veiligheid, preventie en voorzorg, en de onthechting van groepen en individuen. De beschrijving van de wereldmaatschappij als een wereld­risicomaatschappij is het maatschappijtheoretisch kader van Becks theorie van reflexieve modernisering. Kort gezegd betekent dit dat de confrontatie met de neveneffecten van moderniseringsprocessen dwingt tot een heroverweging van de grondslagen van het ‘moderne project’. Tevens dwingt deze confrontatie juri­dische wetenschappers tot een heroverweging of herijking van de juridische grondslagen van het moderne project en de daarmee verbonden leerstukken en methodologie, om de neveneffecten het hoofd te bieden.

Dit theoretische kader vormt voor Ucall één van de pijlers voor onderzoek naar aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid. Wat betekent aansprake­lijkheid in de wereldrisicomaat­schappij en zijn de criteria die worden gehanteerd nog steeds bruikbare maat­staven voor het vaststellen van aansprakelijkheid? Wat betekent verantwoordelijkheid (in de meest brede zin) in het recht van de risicomaatschappij, indien we ervan uitgaan dat een belangrijke functie van het recht is gelegen in de verdeling van verantwoorde­lijkheden? Wat betekent het kader voor de nadruk die wordt gelegd op veiligheid en preventie en de bedreiging die dit meebrengt voor de verworven individuele vrijheden? Vergen deze vragen een andere kijk op belangrijke noties die wij vanzelfsprekend vinden, zoals legaliteit en rechtsstatelijkheid, democratie en macht, eigendom en contractsvrijheid, schade en causaliteit, schuld, risico en verwijtbaarheid, voorzorg en veiligheid? Wat vereist het van juridische actoren in de praktijk en wetenschap – waar ligt hún verant­woordelijkheid? Wat betekent dit voor juridisch onderwijs aan zowel de universiteit als in de rechtspraktijk en voor de methodologie van rechtswetenschappelijk onderzoek?

Deze behoefte aan reflectie is het algemene thema van de UCALL conferentie. Dit thema zal verkend worden aan de hand van 8 subthema’s, te weten:

Subthema 1 Regulatory failures and new forms of risk regulation in modern risk society
Subthema 2 Veiligheid en vrijheid: de preventieve inzet van het (straf)recht: ‘risicojustitie, positieve verplichtingen en causaliteit’
Subthema 3 Recht, armoede en verantwoordelijkheid
Subthema 4 Sociale consequenties van risico’s: de welzijnsstaat heroverwogen?
Subthema 5 Verantwoordelijkheid van internationaal opererende bedrijven voor mensenrechten en milieu gerelateerde risico’s in gastlanden
Subthema 6 Private en publieke verantwoordelijkheid in een globale wereldorde: ‘risico-commodificatie’
Subthema 7 De risicomaatschappij en de behoefte aan een nieuwe methodologie voor onderzoek en onderwijs
Subthema 8 Studenten onderzoek – Master en beginnende PhD studenten

Geleerden en beoefenaars van juridische beroepen worden uitgenodigd om een paper in te dienen binnen een van de thema’s, die op de conferentie in april zullen worden gepresenteerd. De voertaal van de conferentie is Engels, maar zowel Engels als Nederlandse papers worden geaccepteerd. Indien u deel wenst te nemen aan de conferentie, stuur dan een abstract (300 woorden) naar de coördinator van een van de subthema’s vóór 1 januari 2015. Voor meer informatie over de subthema’s, klik hier. Voor een samenvatting van het algemene thema, stuur dan een e-mail naar Ubaldus de Vires – UCALL.Congres2015@uu.nl

Voor meer informatie over het congres, inschrijven, publicatie mogelijkheden, de inhoud van de (sub)thema’s, en overige praktische informatie, klik hier.

We hopen u van harte te verwelkomen in Utrecht in april!

Het conferentie team,

Ubaldus de Vries – Lucas Roorda – Evelien de Kezel
Eelke Sikkema – Marjosse Hiel – Anne-Jetske Schaap


[1] Ulrich Beck, Risikogesellschaft. Auf dem Weg in eine andere Moderne, Suhrkamp, 1986. In het Engels vertaald: Ulrich Beck, Risk Society. Towards a New Modernity, (Mark Ritter, trnsl.), Sage, 1992.  

 
Delen: